સુશીલા કાર્કી: Gen Zના બળવો વચ્ચે ઊભરેલી નવી આશા

નેપાળમાં ચાલી રહેલા Gen Zના ઉગ્ર વિરોધો વચ્ચે એક નામ અચાનક જ પ્રકાશમાં આવ્યું — સુશીલા કાર્કી. દેશની પહેલી મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ રહી ચૂકેલી કાર્કી આજે રાજકારણમાં પ્રવેશ્યા વગર જ યુવાનોની નજરે “અંતરિમ નેતા” તરીકે ઉભરી છે. 7 જૂન 1952એ બિરાટનગરમાં જન્મેલી કાર્કીએ મહેન્દ્ર મોરંગ યુનિવર્સિટીમાંથી બી.એ. અને પછી બનારસ હિંદુ યુનિવર્સિટીમાંથી રાજનીતિશાસ્ત્રમાં માસ્ટર્સ કર્યું. 2016-17 દરમ્યાન તેઓ નેપાળના સર્વોચ્ચ અદાલતની મુખ્ય ન્યાયાધીશ રહી. ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ કડક ચુકાદા આપવાના કારણે તેઓની છબી હંમેશાં નિષ્ઠાવાળી અને દબાણથી દૂર રહેનારી રહી છે.

સુશીલા કાર્કી માત્ર નેપાળની પહેલી મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ જ નહીં, પણ તેમના નિર્ભય સ્વભાવ અને સાહસિક નિર્ણયોથી જાણીતી છે. ૨૦૧૭માં તેમના વિરુદ્ધ રાજકીય પક્ષોએ મહાભિયોગ લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પણ તે નિષ્ફળ ગયો — અને આ ઘટનાએ તેમની છબી “દબાણને કદી ન માની” એવી મજબૂત સ્ત્રી તરીકે બનાવી. તેઓએ પોતાના કારકિર્દીમાં અનેક ભ્રષ્ટાચાર-વિરોધી ચુકાદા આપ્યા અને કોઈપણ રાજકીય ગઠબંધનથી દૂર રહ્યા. રસપ્રદ વાત એ છે કે કાર્કી કલાત્મક શોખ ધરાવે છે, ખાસ કરીને ફોટોગ્રાફી પ્રત્યે તેમને ખૂબ જ લગાવ છે, અને તેઓએ પોતાના જીવનના અનુભવોને આધારે એક આત્મકથાત્મક પુસ્તક પણ લખ્યું છે, જેમાં તેમના સંઘર્ષ અને ન્યાયિક સફરની ઝાંખી મળે છે.

Gen Zનો બળવો

8 સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫થી શરૂ થયેલા વિરોધોમાં યુવાઓએ પારદર્શિતા અને જવાબદારીની માંગ કરી. સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ અને રાજકીય પક્ષોની અંદરખાને ચાલતી ગોઠવણો સામે આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો. પરિણામે વડાપ્રધાનને રાજીનામું આપવું પડ્યું. વિદ્યાર્થીઓ અને યુવા વર્ગે એક અવાજે કહ્યું — દેશને હવે એવો નેતા જોઈએ જે રાજકીય બેગેજ વગરનો હોય.

નવી ભૂમિકા

10 સપ્ટેમ્બરે Gen Zની વર્ચ્યુઅલ બેઠકમાં સુશીલા કાર્કીનું નામ આગળ આવ્યું. તેઓની ઈમેજ – સ્વતંત્ર, નિષ્ણાત અને સાફદિલ – યુવાનો માટે આશ્વાસન બની. કાર્કીએ પણ ખુલ્લેઆમ જણાવ્યું: “Gen Zએ મને વિશ્વાસ આપ્યો છે, હું જવાબદારી માટે તૈયાર છું।”

ભારત સાથેનો લાગણીભર્યો જોડાણ

બનારસ હિંદુ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસના દિવસોની યાદ આજે પણ કાર્કીને તાજી લાગે છે. ગંગા કિનારે વિતાવેલા ક્ષણો, મિત્રો અને શિક્ષકો પ્રત્યેની લાગણી તેમણે જાહેરમાં વ્યક્ત કરી. સાથે જ પ્રધાનમંત્રી મોદી પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરતાં કહ્યું: “મારા દિલમાં તેમના માટે ઘણી ઈજ્જત છે।”

આગળનાં પડકારો

હવે મોટો સવાલ એ છે કે રાજકીય પક્ષો વચગાળાનું નેતૃત્વ સ્વીકારશે કે નહીં. સંવિધાનમાં છટકબારીઓ છે, યુવાનોની માંગમાં ફેરફાર થઈ શકે છે, અને રસ્તાઓ પરનું દબાણ શમશે કે વધુ ઉગ્ર બનશે? સુશીલા કાર્કી માટે પ્રથમ કસોટી રહેશે — જનહાનિમાંથી અસરગ્રસ્ત પરિવારોને મદદ પહોંચાડવી અને શાંતિ સ્થાપિત કરવી.

નવી શરૂઆતની આશા

આજની પરિસ્થિતિએ સાબિત કર્યું છે કે ક્યારેક રાજકીય નેતાઓ નહીં, પરંતુ એક નિષ્ઠાવાળી વ્યક્તિ લોકોની આશા બની શકે છે.