અમેરિકા સરકાર શટડાઉન 2025: કારણો, આર્થિક અસર અને આગાહી

હિરેને ગાંધી – ઈન્ટરનેશનલ ટ્રેડ એક્સપર્ટ અને જીઓપોલિટિકલ એનાલિસ્ટ

૧ ઑક્ટોબર, ૨૦૨૫ થી અમેરિકા ફેડરલ સરકાર ફરી એકવાર શટડાઉન સ્થિતિમાં પ્રવેશી. આ ૧૯૭૬ પછીનું ૧૧મું શટડાઉન છે.

મુખ્ય કારણ છે કોંગ્રેસમાં વિવાદ –

• ડેમોક્રેટિક સેનેટ – આરોગ્યસંભાળ સબસિડી (Affordable Care Act) ચાલુ રાખવા અને Medicaid કાપ પાછા ખેંચવા માંગે છે.

• રિપબ્લિકન હાઉસ અને વ્હાઈટ હાઉસ (ટ્રમ્પ સરકાર) – વધારાના ખર્ચાને વિરોધ કરે છે, ખાસ કરીને ઈમિગ્રન્ટ્સ માટેની સુવિધાઓ બાબતે.

આ વિવાદ અમેરિકાની રાજનીતિમાં વધતી જતી પાર્ટીવાદી તણાવની નિશાની છે.

મુખ્ય કારણો

• હેલ્થ કેર સબસિડી – ડેમોક્રેટ્સ માને છે કે પ્રીમિયમ કંટ્રોલ કરવા જરૂરી છે; રિપબ્લિકન્સ તેને “અતિશય ખર્ચાળ સહાય” માને છે.

• Medical aid મેડિકેઇડ કાપ – GOP ખર્ચ ઘટાડવા અડગ; ડેમોક્રેટ્સ પુનઃસ્થાપન માંગે છે.

• ઈમિગ્રન્ટ્સની સુવિધાઓ – ટ્રમ્પ સરકાર ગેરકાયદે તેમજ કાયદેસર ઈમિગ્રન્ટ્સ માટે કડક નિયમો ઈચ્છે છે.

આર્થિક અને સામાજિક અસર

• સરકારી કર્મચારીઓ

• ૭.૫ થી ૯ લાખ કર્મચારીઓ ફરજમાંથી દૂર

• લગભગ ૭ લાખ કર્મચારીઓ પગાર વગર ફરજ પર

• આર્થિક નુકસાન

• દરરોજ ~ $400 મિલિયન વેતન નુકસાન

• અઠવાડિયામાં ~ $7 બિલિયન GDP અસર

• પ્રવાસન, શિક્ષણ, સંશોધન અને નાના ઉદ્યોગો પર ગંભીર અસર

• જાહેર સેવાઓ

• રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો, મ્યુઝિયમ, રિસર્ચ સેન્ટરો બંધ કે સ્ટાફ ઓછો

• એરપોર્ટ, TSA, કાયદો વ્યવસ્થા સેવા ચાલુ પરંતુ ભારે દબાણ હેઠળ

આંતરરાષ્ટ્રીય અસર

• ગ્લોબલ વિશ્વાસ – અમેરિકાના રાજકીય ગૂંચવાડાને કારણે વિશ્વમાં વિશ્વાસ ઘટે છે.

• સેફ-હેવન એસેટ્સ – સોનાં-ચાંદીના ભાવમાં વધારો, રોકાણકારો સલામતી શોધે છે.

• ભારત સંબંધિત – સીધી વેપાર અસર નહીં, પરંતુ વીસા, બિઝનેસ મંજૂરી અને રાજદ્વારી કાર્યક્રમોમાં વિલંબ શક્ય.

રાજકીય ગણતરી

• રિપબ્લિકન્સ (ટ્રમ્પ કેમ્પ) – માને છે ડેમોક્રેટ્સ જાહેર દબાણ હેઠળ ઝૂકી જશે.

• ડેમોક્રેટ્સ – માને છે આરોગ્યસંભાળ રોકાણના વિરોધથી રિપબ્લિકન્સને નુકસાન થશે.

બન્ને પક્ષો ટૂંકા સમયની પીડા સહન કરી લાંબા ગાળાના રાજકીય લાભ માટે લડવા તૈયાર છે.

આગળની આગાહી

• સમયગાળો – સંભાવિત ૧૧–૧૪ દિવસ (મિડ-ઑક્ટોબર સમાધાન)

• જોખમ – એક મહિના સુધી લંબાઈ શકે

• સમાધાનનાં રસ્તા –

• ટૂંકા ગાળાનું દ્વિપક્ષીય બિલ

• જાહેર સેવાઓમાં મોટો ખલેલ

• મતદારોની ભારે નારાજગી

ઐતિહાસિક સંદર્ભ

• સૌથી લાંબું શટડાઉન: ૩૫ દિવસ (૨૦૧૮–૧૯, ટ્રમ્પ સરકાર)

• સરેરાશ સમયગાળો: લગભગ ૨ અઠવાડિયા

• આર્થિક નુકસાન: $3–11 બિલિયન કાયમી GDP નુકસાન

વ્યૂહાત્મક અસર

• ગ્લોબલ રોકાણકારો માટે – સ્ટૉક માર્કેટ, ડૉલર અને સોનાં-ચાંદીમાં અસ્થિરતા

• ભારત અને એશિયા માટે – ટૂંકા ગાળામાં વિલંબ, લાંબા ગાળાની સીધી અસર નહીં

• અમેરિકન રાજકારણ માટે – ૨૦૨૬ ચૂંટણી સુધી શટડાઉન રાજકીય હથિયાર બની રહેશે

આ શટડાઉન માત્ર બજેટ મુદ્દો નથી; તે અમેરિકાના સામાજિક કરાર પરનો રાજકીય યુદ્ધ છે. આર્થિક નુકસાન માપી શકાય એવું છે, પરંતુ સૌથી મોટું નુકસાન છે અમેરિકાની વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠા અને શાસનક્ષમતા પર વિશ્વાસમાં ઘટાડો.