ભારતીય રેલવેએ તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગ સિસ્ટમમાં મોટો ફેરફાર જાહેર કર્યો છે. એક જુલાઈ 2025થી,આઈઆરટીસી વેબસાઇટ અથવા ઍપ દ્વારા તત્કાલ ટિકિટ બુક કરવા માટે આધાર વેરિફિકેશન ફરજિયાત હશે. આ નિયમનો હેતુ એજન્ટો અને બૉટ્સ દ્વારા થતા દુરુપયોગને રોકવાનો અને સામાન્ય મુસાફરોને ન્યાયી રીતે ટિકિટ મળે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
નવા નિયમો શું છે?
- 1 જુલાઈ 2025થી:આઈઆરટીસી દ્વારા તત્કાલ ટિકિટ બુક કરવા આધાર-લિંક્ડ ખાતું જરૂરી.
- 15 જુલાઈ 2025થી: દરેક તત્કાલ બુકિંગ માટે આધાર-લિંક્ડ મોબાઇલ નંબર પર ઓટીપી વેરિફિકેશન ફરજિયાત.
- એજન્ટ પ્રતિબંધ: એસી ક્લાસ માટે સવારે 10:00 થી 10:30 અને નૉન-એસી ક્લાસ માટે 11:00 થી 11:30 દરમિયાન એજન્ટો બુકિંગ નહીં કરી શકે.
- આ ફેરફારો 10 જૂન 2025ના રેલવે મંત્રાલયના સરક્યુલર પછી લાગુ થશે.આઈઆરટીસીના 130 મિલિયન યુઝર્સમાંથી માત્ર 12 મિલિયન ખાતાં આધાર-વેરિફાઇડ છે. દરરોજ 2.25 લાખ તત્કાલ ટિકિટ બુક થાય છે, જેમાં 66.4% ટિકિટ પ્રથમ 10 મિનિટમાં વેચાઈ જાય છે.
આધાર કેવી રીતે લિંક કરવું?
- આઈઆરટીસી વેબસાઇટ (www.irctc.co.in) પર લૉગ ઇન કરો.
- ‘My Account’ પર જાઓ અને ‘Authenticate User’ પસંદ કરો.
- 12-અંકનો આધાર નંબર અથવા વર્ચ્યુઅલ આઈડી દાખલ કરો.
- ‘Verify Details’ પર ક્લિક કરો.
- આધાર-લિંક્ડ મોબાઇલ નંબર પર ઓટીપી આવશે.
- ઓટીપી દાખલ કરો અને સંમતિ આપો.
- સફળ લિંકિંગ પર કન્ફર્મેશન મેસેજ મળશે.
માસ્ટર લિસ્ટમાં મુસાફરની વિગતો કેવી રીતે ઉમેરવી?
- બુકિંગને ઝડપી બનાવવા માટે, મુસાફરની વિગતો ‘માસ્ટર લિસ્ટ’માં આધાર-વેરિફાઇડ સ્ટોર કરી શકાય છે:
- આઈઆરટીસી ખાતામાં લૉગ ઇન કરો.
- ‘My Profile’ > ‘Master List’ પર જાઓ.
- મુસાફરનું નામ, જન્મ તારીખ, જાતિ (આધાર પ્રમાણે) દાખલ કરો.
- ID પ્રૂફ તરીકે ‘Aadhaar Card’ પસંદ કરો અને આધાર નંબર ઉમેરો.
- ‘Submit’ કરો. સ્ટેટસ ‘Pending’ દેખાશે.
- ‘Check pending Aadhaar verification’ લિંક દ્વારા સ્ટેટસ ચકાસો.
- વેરિફિકેશન પૂર્ણ થતાં વિગતો બુકિંગ દરમિયાન ઑટો-ફિલ થશે.
શા માટે આ ફેરફાર?
દુરુપયોગ રોકવો: એજન્ટો અને બૉટ્સ દ્વારા બલ્ક બુકિંગ થાય છે, જેનાથી સામાન્ય મુસાફરોને ટિકિટ મળતી નથી.
પારદર્શિતા: આધાર વેરિફિકેશનથી ખાતાની સત્યતા ચકાસાય છે.
ન્યાયી વિતરણ: સાચા મુસાફરોને પ્રાથમિકતા મળે.
રેલવે મંત્રાલયે જણાવ્યું કે, છેલ્લા 6 મહિનામાં 24 મિલિયન ખાતાં બ્લૉક અને 2 મિલિયન ખાતાં શંકાસ્પદ ગણાયા છે. આધાર ઓટીપીથી ઑટોમેટેડ બુકિંગ રોકાશે.
ઑફલાઇન બુકિંગ માટે શું?
15 જુલાઈ 2025થી, PRS કાઉન્ટર્સ અને ઑથરાઇઝ્ડ એજન્ટો દ્વારા તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગ માટે પણ આધાર-લિંક્ડ મોબાઇલ પર ઓટીપી જરૂરી હશે.
લાભ
સરળ બુકિંગ: આધાર-વેરિફાઇડ માસ્ટર લિસ્ટથી ઝડપી પ્રક્રિયા.
ઓછો દુરુપયોગ: બૉટ્સ અને એજન્ટોની ગેરકાયદેસર બુકિંગ ઘટશે.
સમય બચત: પ્રી-વેરિફાઇડ વિગતો બુકિંગને સરળ બનાવે છે.
ન્યાયી ઍક્સેસ: સામાન્ય મુસાફરોને પ્રાથમિકતા.
મહત્ત્વની ટિપ્સ
- 1 જુલાઈ પહેલાં આધાર લિંક કરો, નહીં તો બુકિંગમાં સમસ્યા થશે.
- મોબાઇલ નંબર આધાર સાથે લિંક્ડ અને ઍક્ટિવ હોવો જોઈએ.
- માસ્ટર લિસ્ટ નિયમિત અપડેટ કરો.
- ઝડપી પેમેન્ટ માટેઆઈઆરટીસી ઈ વોલેટ રિચાર્જ કરો.
- બુકિંગ સમય: એસી ક્લાસ માટે સવારે 10, નૉન-એસી માટે 11 વાગ્યે.
વર્તમાન સ્થિતિ
આઈઆરટીસીના ડેટા પ્રમાણે, 24 મે થી 2 જૂન 2025 દરમિયાન, એસી ક્લાસની 62.5% અને નૉન-એસી ક્લાસની 66.4% તત્કાલ ટિકિટ પ્રથમ 10 મિનિટમાં બુક થઈ. આ દર્શાવે છે કે ઝડપી બુકિંગ જરૂરી છે.
રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે એકસ પર જણાવ્યું, “આધાર ઑથેન્ટિકેશનથી સાચા મુસાફરોને તત્કાલ ટિકિટ મળશે.” આ ડિજિટલ ઇન્ડિયા નીતિ સાથે સંકળાયેલ છે. તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગ માટે આધાર વેરિફિકેશનથી ભારતીય રેલવે પારદર્શિતા અને ન્યાયી ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરશે. હવે સમયસર આધાર લિંક કરો અને સરળ, ઝડપી બુકિંગનો આનંદ માણો.
